education @ autocatalysis

Op welke uitgangspunten baseer je je gedroomde school? Voor mij houdt dit in:

- het kind staat centraal in zijn ontdekkingsproces van zichzelf en de wereld

- er zijn 4 groeimotieven: wie ben ik, hoe druk ik me uit (kind zelf), en hoe neem ik deel aan de groep en hoe lever ik daar mijn unieke bijdage aan (kind in groep)

- er zijn 4 vaardigheidsgebieden: creatief, sociaal, zelfkennis en cognitief

- Empowerment in plaats van Aanpassen

- Het kind is eigenaar van zijn eigen groeiproces

Het kind is de drager/bouwer van de samenleving straks. Niet een gedresseerde aap. Dus stap af van het aanpassen en begin met het “empoweren”: geef ze de tools en kennis om zich de maatschappij en de belangrijke issues eigen te maken (Internet, Duurzaamheid, Burgerschap etc.) zodat ze zich een mening kunnen vormen, beslissingen kunnen nemen vanuit een zelfbewuste houding.

Het cognitieve wordt veel te veel benadrukt. Slechts 10% van ons succes in werk wordt daardoor bepaald. De andere 3 zijn veel belangrijker.

Ouders en leerkrachten ondersteunen, stimuleren, regelen, geven liefde en een veilige omgeving. Maar kinderen moeten kunnen leren: uitproberen, ervaren, experimenteren, fouten maken, vastlopen, zich vervelen, voelen, iets anders bedenken, dagdromen, omgaan met andere kinderen, omgaan met eigen emoties, ergens heel erg trots op kunnen zijn, zich kunnen spiegelen, ergens door geïnspireerd raken, door kopiëren zelf op ideeën komen. Kortom: opgroeien.

Daarin past niet een al te strak schema! Geen “prestaties” en cijfers. Wel: aanbieden, inspireren, uitdagen, spiegelen. Meegaan en nog een stapje verder gaan. Ervaringen gebruiken als voorbeelden. Geen antwoorden maar vragen stellen. Een kind dat een goede vraag stelt leert meer dan een kind dat braaf zijn voorgekauwde lesje leert.

En ook geen straffen en belonen. Als een kind voor het eerst zindelijk wordt, gaan we er ook geen fanfare bij halen. Dat is een natuurlijk proces. Een simpel complimentje is genoeg. Dat geldt ook voor de jaren daarop: kinderen hebben genoeg eigen behoefte om zich te ontwikkelen. Het gaat niet om leren, maar het gaat om het plezier in leren. Als dat proces wordt verstoord dan is er ergens een probleem. Dan moet je je daarop richten.

Da’s zeker niet vrijblijvend.

We moeten kinderen veel meer vrijheid-in-verbinding geven. Daar moeten we niet bang voor zijn.

Niet voorkauwen, geen van te voren vastgelegde porties eenheidsvoer door de strot douwen. Niet teveel regels opleggen al zijn ze net zo goed bedoeld.

Stel je voor dat je als school zegt “er wordt hier geen ruzie gemaakt”. Het klinkt mooi maar is juist niet handig! Want dan onderdruk je natuurlijk gedrag bij kinderen. Kinderen moeten zelf uit kunnen vinden hoe ver ze kunnen gaan en wat sociaal “handig” gedrag is. Snij dat nou niet de pas af door er van te voren een “norm” (betonblok) voor te gooien.

We moeten als volwassenen veel minder billenknijperig zijn. In onze behoefte kinderen te beschermen voor en voor te bereiden op die boze buitenwereld verzuimen we om hen het zelfvertrouwen en de vrijheid mee te geven die hen een volwaardig mens maakt. We leveren standaardmensen af. En daar hebben we nou net geen behoefte aan!

Lex Hupe education 2.0 droomschool

Dead Poet Society

Staat voor mij nog steeds op nr. 1. Ode aan de liefde, menselijkheid, warmte en de echte behoeftes van jongeren. Een leerkracht die durft, en die niet schroomt om de essentiële dingen van het leven te vertellen aan de puberende jongens.

Etre et Avoir

Vaak zitten de Grote dingen des Levens juist in de meest alledaagse, bijna triviale details. Deze film beeldt dat zo mooi uit. Een leraar die in een Frans dorpje in zijn eentje een hele school runt. Wat maak je daar niet mee! De liefde en toewijding stelt een voorbeeld. Groots gemaakt.

Entre les Murs

Geheel ander kaliber. Leraar op een VO-school in een banlieue van Parijs probeert de klas te motiveren. Ethnische spanningen, leerlingen proberen hem uit te dagen en spelen hun ethnische achterstand uit. Veel spanning, voelbaar. Camera zit op de huid. Sterk spel van de leraar maar ook van de leerlingen. Tijdsdocument,

As it Is in Heaven

Hartverwarmende film over dirigent die zich denkt rustig terug te trekken in z’n geboortedorp. Zet tegen wil en dank de hele boel op stelten en maakt een soort dorpskoor waarmee hij naar een korenfestival gaat. Daar sterft hij een dramatische dood…..

Klinkt een beetje overdone maar de emoties slepen je echt mee. Een must-see. Het mooiste moment komt van de geestelijk gehandicapte jongen in het koor. Ontroerend. Vergeet je niet.

Lex Hupe education 2.0 film, onderwijs

Ik zag laatst een aanbod voor een cursus Powerpoint voor Leerkrachten. “Want u moet toch het goede voorbeeld geven” stond erbij, als verkoopargument.
Laat ik u vertellen wat dit bij mij opriep.
Dit is vast een nuttige cursus. Voor veel leerkrachten zal hier vast een wereld opengaan. Al was het alleen maar omdat veel mensen behalve Word en mail nog veel andere interessante tools niet kennen. Powerpoint voor het maken van leuke presentaties hoort daar zeker bij. Als je nu nog Powerpoint-kennis op moet doen, doe dat dan vooral.
Maar het feit dat dit soort cursussen gegeven wordt geeft me te denken hoe het reguliere onderwijs  “tikt”.
Aanname 1. Leraren moeten het voorbeeld geven
Hoezo? Leraren moeten het leerproces organiseren. Kinderen aanmoedigen en inspireren. Letten op de goede voortgang. En verder hebben kinderen goede voorbeelden nodig, zeker.
Maar waarom zou dat alleen maar van de leerkracht moeten komen? We hebben school vrijwel hermetisch afgeschermd van de samenleving. Dan versmal je de mogelijkheden voor kinderen. Er zijn genoeg mensen in de samenleving die graag willen vertellen over hun expertise, vrijblijvend en vaak ook gratis, zonder geldelijke beloning.  Ook professionals. Ga er maar van uit, dat er altijd mensen zijn die veel meer kennis van een bepaald onderwerp hebben dan jij. Dat lucht op! Nodig ze uit. Boor dat surplus aan. Je zult versteld staan.

Allerlei verschillende mensen kunnen een voorbeeld zijn

Aanname 2. Leraren moeten het voorbeeld geven
In het woord “voorbeeld” zit iets van “voorbeeldig”. Het klinkt een beetje belegen. Het begrip “voorbeeld”  is erg beladen. Het leven zit niet zo rechtlijnig in elkaar. Kinderen slechts 1 spoor aanbieden waarin ze vervolgens netjes moeten volgen maakt hen apatisch en doodt de eigen lust-tot-leven. Het moedigt niet creativiteit aan maar volgzaamheid. En dat hebben we nou net niet nodig!

Aanname 3. De leraar weet meer en “draagt” de kennis over aan de leerlingHet idee van de leraar die “per definitie” een kennisoverwicht heeft over de leerling is niet langer houdbaar, en ook niet nodig. De leraar ontleent niet z’n bestaansrecht aan het “meer weten”  maar aan zijn vaardigheid kinderen te stimuleren zelf te leren. Da’s iets anders!
Kinderen organiseren hun eigen leerproces. Zoeken zelf naar kennis, groeperen dit, organiseren het verwervingsproces, verwerken dit, en presenteren het. De leraar kadert in, ondersteunt, stimuleert, trekt vlot, inspireert, daagt uit.

5. Powerpoint
Waarom alleen Powerpoint? Veel belangrijker is:  Leer het kind te presenteren! Hoe spreek je voor een groep? Wat laat je zien? Hoe maak je het interessant? Dat is veel belangrijker dan een (1 van de vele) tool om die presentatie te maken. Het beperkt je niet, het verruimt. Dat is veel zinvoller.
Nodig iemand uit die vaak voor publiek spreekt

Mijn alternatief zou zijn: een cursus “hoe leer je kinderen presenteren”.
Ik zou de kinderen zelf laten zoeken naar goede tools. Weloverwogen, onderbouwd.
Ik zou hen hun werk door andere kinderen laten beoordelen. Komt de boodschap over? Hoe sta je erbij? Is het boeieend?
Ik zou een Grafisch Ontwerper laten komen om de kids mee te nemen in de wereld van het presenteren.
Maak er een feestje van. Laat de kids elkaar beoordelen op diverse aspecten zoals
- was het informatief?
- was de presentatie boeiend?
- was het overzichtelijk en behapbaar
- was het tempo goed (niet te snel/langzaam)
- heeft het onderwerp je interesse gewekt?
- werden de feiten goed weergegeven?

- was er een gefundeerde eigen mening?

- welke bronnen en waarom?

- hebben ze duidelijk gemaakt waarom ze dit onderwerp interessant vonden?
Etc. dit zijn maar voorbeelden.

Ik zou het zo doen:

Nodig een Grafisch Ontwerper uit om over presentaties te praten en het proces naar de presentatie toe te begeleiden

Bied verschillende tools en presentatietechnieken aan (ook live, neem je hamster mee of een telescoop!)

Hou ns een spreekbeurt-avond voor bv. de ouders en presentatie-deskundigen, om feedback te geven.

Lex Hupe education 2.0 nieuw media, powerpoint presenteren leerkracht inspiratie

Zo denk ik over de toekomst van het onderwijs:

(met dank aan @helikon en @moravec)

Lex Hupe education 2.0 onderwijs 1.0, onderwijs 2.0, toekomst, waarden

Richard de Jong van www.edumaat.nl vroeg me een stukje over mijn activiteiten te schrijven in de rubriek “uit het veld” in het Ezine dat hij regelmatig uitgeeft. Hierbij de link naar dit artikel: http://www.edumaat.nl/ezine/ezine%201-7.htm.

Lex Hupe education 2.0 ezine, games, onderwijs, vernieuwing, wijsvooruit

Ik heb een tijdje geleden zelf een onderzoekje gehouden onder 7e en 8e groepers, met als vraag “wat doe je op de PC, zowel thuis als school? ” Hier kwam uit naar voren dat Internet verreweg het hoogst scoort. Daarin zijn het populairst:

Hyves, Google, MSN/chat, Games, Youtube, Films downloaden, Habbo Hotel

Veel lagere ranking krijgt het omgaan met de PC zelf, bv. een bestand aanmaken. Ook gebruik t.b.v. school komt weinig voor. Veel kinderen noemen dit niet eens.

Mijn conclusies:

- PC/internet wordt nog maar mondjesmaat gebruikt op school

- kinderen zijn heel trefzeker in wat ze moeten doen om daar te komen waar ze willen (msn, spelletjes), dus ze zijn heel efficiënt in hun PC-gebruik

- van “brede” PC-gerelateerde kennis is geen sprake (waarom moet je weten wat een filesystem is om een spelletje te kunnen spelen)

Ik denk dat een term als “whizzkids” absoluut niet op zijn plaats is. Hier is geen wondergeneratie die spectaculaire technologische capriolen uithaalt. Deze kinderen staan midden in het leven en halen gewoon uit dit middel wat henzelf interesseert. Wel viel me hierbij op hoe trefzeker ze dit doen. Daar zijn 10-jarigen blijkbaar heel goed in.

Al met kun je zeggen dat ze vertrouwd zijn met computers en er een grote rol in hun leven aan toekennen. Het is gewoon heel gewoon voor ze! Waarschijnlijk veel gewonen dan de meeste leerkrachten…..

Nu moet het onderwijs nog even volgen en van deze informatie gebruik maken……..

Lex Hupe education 2.0 achterstand, onderwijs, pc-gebruik, whizzkids

Interessante vraag. Wat wil ik kwijt aan “de” goegemeente en waarom? Ik schets hier mijn drijfveren

Ik heb waardevolle ideeën

Ik ben een betrokken mens, heb al veel levenservaring en heb zin in het leven. Verder vind ik dat er veel zaken in onze samenleving aan verbetering toe zijn. Ik praat daar af en toe wel over met anderen, maar een blog biedt de mogelijkheid deze ideeën goed te formuleren en naar een breder, “echt”geïnteresseerd publiek te presenteren. Als het goed is, komen dan ook die mensen erop af, die daarin mee willen gaan.

Het houdt me scherp

Bloggen geeft me een sterke focus op wat echt belangrijk is. Wat de moeite waard is om te bespreken. Dat levert ook weer impulsen op om die onderwerpen verder uit te diepen en er informatie over te verzamelen. Wederzijds versterkend.

Visitekaartje

Bloggen geeft me de gelegenheid om mijn eigen visie te presenteren. Het kan werkzaam zijn als onderdeel van m’n PR. Als ik een samenwerkingspartner zoek, of solliciteer, dan kan ik ernaar verwijzen.

Bloggen geeft een vrijheidsgevoel

Da’s een hele mooie. Ik heb er lang over gedaan om te kunnen zeggen “dit ben ik, Lex Hupe, en ik sta voor die-en-die idealen en ik vind die-en-dioe thema’s belangrijk in het leven”. Ik heb immers niets (meer) te verliezen en alleen maar te winnen, overigens merk ik daar dagelijks de energie van! Wat een geweldige tijd leven we in wat dat betreft. Een eigen blog geeft me dat geveol. Heerlijk!

Lex Hupe Hoogbegaafd en Onderwijs, Uncategorized, education 2.0

Ik was bij de afsluiting van een interessante rally: www.onderwijspioniers.nl “Eindelijk” mogen leerkrachten zelf ideeën aandragen en uitwerken (met een zakje geld) voor verbetering van het onderwijs. Wat een ontzettend leuk congres! Het bruiste van energie, wilskracht en betrokkenheid. Enkele pareltjes die me bijbleven zijn (je ziet overigens alle plannen op de site staan):

- het ouderwetse spelletjes doen weer introduceren op de speelplaats: door spelletjes te markeren inspireer je de kindern en ook de leerkrachten, het is beter voor de sociale cohesie en verbetert de leerproductiviteit

- onder het motto “iedereen kan wel iets” kwam een leerkracht tot een vaste woensdagmiddag vol van hartstikke leuke activiteiten, van breien tot toneel, van samen zingen tot vliegtuigjes maken

- zelf-ontdekkend leren gestimuleerd d.mn.v. een ontdek-kist waar de kinderen voorwerpen uit halen. Ze gaan ermee op onderzoek, ook op Internet, en geven dat weer d.m.v. presentatie in Powerpoint, met zelfgemaakte filmpjes, foto’s etc.

Het kan dus wel hè! Als je de kansen er maar voor geeft en de mensen stimuleert (en waardering geeft) die dit trekken!

Lex Hupe education 2.0

Hier enkele persoonlijke boekentips.
The Art of Possibility (Rosamund and Benjamin Zander)
Een uiterst verfrissend boek over mogelijkheden. Het keert je wereldbeeld om. Frappantste voorbeeld: Benjamin is dirigent van de Boston Philharmonic en geeft z’n studenten bij het begin van het seizoen allemaal alvast een A (= 10). Na een eerste reactie van “hoe kan dat nou” gaan de studenten inzien dat ze worden uitgenodigd het beste in henzelf naar boven te halen. Dat levert een gigantische energie, inzet en betrokkenheid op!! Geniaal, toch!? Zie hem ook op http://www.ted.com/index.php/talks/benjamin_zander_on_music_and_passion.html

A Whole New Mind (Daniel H. Pink)

Betere aansluiting tussen de beide hersenhelften (Links: Rationeel en Rechts: Imaginair en creatief)  maakt een enorme creativiteit vrij en zal de samenleving (en het onderwijs!) drastrisch veranderen. Hoopgevend boek voor onderwijsveranderaars, hoogbegaafden en creatieven! De Rechterhersenhelft heeft nog heel veel geheimen, getuige het boek “De man die z’n vrouw voor een hoed hield” van de beroemde neuroloog Oliver Sachs, die in z’n inleiding stelt dat neurologen bang zijn voor de rechterhersenhelft.

De Plakfactor (Dan en Chip Heath)

Een lekker leesbaar, praktisch en prikkelend boek over hoe je je boodschap zodanig overbrengt dat ie blijft hangen. Geen theoretische uitweidingen maar veel nuttige praktische tips hoe dit aan te pakken.Een must voor elke starter, en zeker de “idealistische”!

Het Element (Ken Robinson)

Behoeft nauwelijks introductie. Deze voorvechter van vernieuwing in het onderwijs beschrijft hier wat er allemaal aan moois kan gebeuren als “passie en talent samenkomen”. Een boek met kr acht. De meest talenvolle en creatieve mensen blijken hun grootste bijdrage te leveren ondanks de schoolcarrière die ze hebben doorlopen, en helaas… niet dankzij! Prachtige gids voor de toekomt van ons onderwijs.

Power verses Force (David R. Hawkins)

The Hidden Determinants of Human Behavious

Een curieus maar intrigerend boek. Volgens Dawkins zijn we dus echt allemaal verbonden met een collectieve onderbewuste Geest. Deze Geest is niet gebonden aan tijd en plaats en weet alle antwoorden op je vragen. Is deze politicus te vertrouwen? Is deze groente goed voor mij? Is deze beslissing goed voor mijn toekomst? Bizar, en totaal in strijd met wat wij in ons Westerse Wereldbeeld meekrijgen. EMpirische bewijsbaarheid verbleekt bij de krachten die deze schrijver ons toont. Onze emoties liggen boven of onder de 200 punten (de grens tussen negatief en positief), Ghandi heeft 700 punten. Jezus heeft er 1000 (het maximum). Deze grote geesten geven ons de kracht boven onszelf uit te stijgen. Jalouzie, afgunst, minderwaardigheidscomplex – deze emoties liggen onder de 200 punten. Je verliest dan energie. De mensheid vertoeft nog op niveau 195 en vordert maar heel erg langzaam naar de 200-punten grens toe. Lees het zelf! Kan “life changing” zijn dus wees voorzichtig……….

Lex Hupe education 2.0 boekentips, education onderwijs inspiratie creativiteit

Er komt steeds meer aandacht voor Hoogbegaafdheid. Lees het volgende artikel: http://tinyurl.com/dc4p69

Goeie zaak natuurlijk. En toch een paar kanttekeningen.

Er zijn veel, te veel beladen connotaties aan het begrip Hoogbegaafdheid. Woorden als “Bollebozen” en “Toptalenten” zijn ook in dit artikel te vinden. Mensen stop daar mee! Daarmee stigmatiseer je deze kinderen alleen maar nog meer.

In de reacties op dit artikel is er “natuurlijk” ook een persoon die de bestaande vooroordelen weer even netjes opsomt: emotioneel onhandig, vragen veel negatieve aandacht, plus de suggestie dat er aan de opvoeding het nodige schort. Stuitend en kwetsend. Zo kan ie wel weer mensen!

Hoogbegaafde kinderen hebben (net als alle kinderen) de aandacht nodig die bij hen past. Helaas is ons onderwijs gebaseerd op gemiddelden, op vaststaande programma’s, op testen en meten. Dat matcht dus niet (hoe vaak moet dat nog gezegd worden?)  Maar kinderen zijn niet te plannen of als een bonk klei te vormen. Kinderen moeten hun eigen weg kunnen volgen. En dan komen diverse groepen kinderen die al meer kans hebben buiten de boot te vallen, in het gedrang. Maar ieder kind heeft dit recht.

Zon                 – inspiratie

Water            – voeding

Aarde           – een veilig en liefdevol nest

Lex

Lex Hupe Hoogbegaafd en Onderwijs, education 2.0 hoogbegaafd, onderwijs, vooroordelen