- het kind staat centraal in zijn ontdekkingsproces van zichzelf en de wereld

- er zijn 4 groeimotieven: wie ben ik, hoe druk ik me uit (kind zelf), en hoe neem ik deel aan de groep en hoe lever ik daar mijn unieke bijdage aan (kind in groep)

- er zijn 4 vaardigheidsgebieden: creatief, sociaal, zelfkennis en cognitief

- Empowerment in plaats van Aanpassen

- Het kind is eigenaar van zijn eigen groeiproces

Het kind is de drager/bouwer van de samenleving straks. Niet een gedresseerde aap. Dus stap af van het aanpassen en begin met het “empoweren”: geef ze de tools en kennis om zich de maatschappij en de belangrijke issues eigen te maken (Internet, Duurzaamheid, Burgerschap etc.) zodat ze zich een mening kunnen vormen, beslissingen kunnen nemen vanuit een zelfbewuste houding.

Het cognitieve wordt veel te veel benadrukt. Slechts 10% van ons succes in werk wordt daardoor bepaald. De andere 3 zijn veel belangrijker.

Ouders en leerkrachten ondersteunen, stimuleren, regelen, geven liefde en een veilige omgeving. Maar kinderen moeten kunnen leren: uitproberen, ervaren, experimenteren, fouten maken, vastlopen, zich vervelen, voelen, iets anders bedenken, dagdromen, omgaan met andere kinderen, omgaan met eigen emoties, ergens heel erg trots op kunnen zijn, zich kunnen spiegelen, ergens door geïnspireerd raken, door kopiëren zelf op ideeën komen. Kortom: opgroeien.

Daarin past niet een al te strak schema! Geen “prestaties” en cijfers. Wel: aanbieden, inspireren, uitdagen, spiegelen. Meegaan en nog een stapje verder gaan. Ervaringen gebruiken als voorbeelden. Geen antwoorden maar vragen stellen. Een kind dat een goede vraag stelt leert meer dan een kind dat braaf zijn voorgekauwde lesje leert.

En ook geen straffen en belonen. Als een kind voor het eerst zindelijk wordt, gaan we er ook geen fanfare bij halen. Dat is een natuurlijk proces. Een simpel complimentje is genoeg. Dat geldt ook voor de jaren daarop: kinderen hebben genoeg eigen behoefte om zich te ontwikkelen. Het gaat niet om leren, maar het gaat om het plezier in leren. Als dat proces wordt verstoord dan is er ergens een probleem. Dan moet je je daarop richten.

Da’s zeker niet vrijblijvend.

We moeten kinderen veel meer vrijheid-in-verbinding geven. Daar moeten we niet bang voor zijn.

Niet voorkauwen, geen van te voren vastgelegde porties eenheidsvoer door de strot douwen. Niet teveel regels opleggen al zijn ze net zo goed bedoeld.

Stel je voor dat je als school zegt “er wordt hier geen ruzie gemaakt”. Het klinkt mooi maar is juist niet handig! Want dan onderdruk je natuurlijk gedrag bij kinderen. Kinderen moeten zelf uit kunnen vinden hoe ver ze kunnen gaan en wat sociaal “handig” gedrag is. Snij dat nou niet de pas af door er van te voren een “norm” (betonblok) voor te gooien.

We moeten als volwassenen veel minder billenknijperig zijn. In onze behoefte kinderen te beschermen voor en voor te bereiden op die boze buitenwereld verzuimen we om hen het zelfvertrouwen en de vrijheid mee te geven die hen een volwaardig mens maakt. We leveren standaardmensen af. En daar hebben we nou net geen behoefte aan!

Staat voor mij nog steeds op nr. 1. Ode aan de liefde, menselijkheid, warmte en de echte behoeftes van jongeren. Een leerkracht die durft, en die niet schroomt om de essentiële dingen van het leven te vertellen aan de puberende jongens.

Etre et Avoir

Vaak zitten de Grote dingen des Levens juist in de meest alledaagse, bijna triviale details. Deze film beeldt dat zo mooi uit. Een leraar die in een Frans dorpje in zijn eentje een hele school runt. Wat maak je daar niet mee! De liefde en toewijding stelt een voorbeeld. Groots gemaakt.

Entre les Murs

Geheel ander kaliber. Leraar op een VO-school in een banlieue van Parijs probeert de klas te motiveren. Ethnische spanningen, leerlingen proberen hem uit te dagen en spelen hun ethnische achterstand uit. Veel spanning, voelbaar. Camera zit op de huid. Sterk spel van de leraar maar ook van de leerlingen. Tijdsdocument,

As it Is in Heaven

Hartverwarmende film over dirigent die zich denkt rustig terug te trekken in z’n geboortedorp. Zet tegen wil en dank de hele boel op stelten en maakt een soort dorpskoor waarmee hij naar een korenfestival gaat. Daar sterft hij een dramatische dood…..

Klinkt een beetje overdone maar de emoties slepen je echt mee. Een must-see. Het mooiste moment komt van de geestelijk gehandicapte jongen in het koor. Ontroerend. Vergeet je niet.

Ik zag laatst een aanbod voor een cursus Powerpoint voor Leerkrachten. “Want u moet toch het goede voorbeeld geven” stond erbij, als verkoopargument.
Laat ik u vertellen wat dit bij mij opriep.
Dit is vast een nuttige cursus. Voor veel leerkrachten zal hier vast een wereld opengaan. Al was het alleen maar omdat veel mensen behalve Word en mail nog veel andere interessante tools niet kennen. Powerpoint voor het maken van leuke presentaties hoort daar zeker bij. Als je nu nog Powerpoint-kennis op moet doen, doe dat dan vooral.
Maar het feit dat dit soort cursussen gegeven wordt geeft me te denken hoe het reguliere onderwijs  “tikt”.
Aanname 1. Leraren moeten het voorbeeld geven
Hoezo? Leraren moeten het leerproces organiseren. Kinderen aanmoedigen en inspireren. Letten op de goede voortgang. En verder hebben kinderen goede voorbeelden nodig, zeker.
Maar waarom zou dat alleen maar van de leerkracht moeten komen? We hebben school vrijwel hermetisch afgeschermd van de samenleving. Dan versmal je de mogelijkheden voor kinderen. Er zijn genoeg mensen in de samenleving die graag willen vertellen over hun expertise, vrijblijvend en vaak ook gratis, zonder geldelijke beloning.  Ook professionals. Ga er maar van uit, dat er altijd mensen zijn die veel meer kennis van een bepaald onderwerp hebben dan jij. Dat lucht op! Nodig ze uit. Boor dat surplus aan. Je zult versteld staan.

Allerlei verschillende mensen kunnen een voorbeeld zijn

Aanname 2. Leraren moeten het voorbeeld geven
In het woord “voorbeeld” zit iets van “voorbeeldig”. Het klinkt een beetje belegen. Het begrip “voorbeeld”  is erg beladen. Het leven zit niet zo rechtlijnig in elkaar. Kinderen slechts 1 spoor aanbieden waarin ze vervolgens netjes moeten volgen maakt hen apatisch en doodt de eigen lust-tot-leven. Het moedigt niet creativiteit aan maar volgzaamheid. En dat hebben we nou net niet nodig!

Aanname 3. De leraar weet meer en “draagt” de kennis over aan de leerlingHet idee van de leraar die “per definitie” een kennisoverwicht heeft over de leerling is niet langer houdbaar, en ook niet nodig. De leraar ontleent niet z’n bestaansrecht aan het “meer weten”  maar aan zijn vaardigheid kinderen te stimuleren zelf te leren. Da’s iets anders!
Kinderen organiseren hun eigen leerproces. Zoeken zelf naar kennis, groeperen dit, organiseren het verwervingsproces, verwerken dit, en presenteren het. De leraar kadert in, ondersteunt, stimuleert, trekt vlot, inspireert, daagt uit.

5. Powerpoint
Waarom alleen Powerpoint? Veel belangrijker is:  Leer het kind te presenteren! Hoe spreek je voor een groep? Wat laat je zien? Hoe maak je het interessant? Dat is veel belangrijker dan een (1 van de vele) tool om die presentatie te maken. Het beperkt je niet, het verruimt. Dat is veel zinvoller.
Nodig iemand uit die vaak voor publiek spreekt

Mijn alternatief zou zijn: een cursus “hoe leer je kinderen presenteren”.
Ik zou de kinderen zelf laten zoeken naar goede tools. Weloverwogen, onderbouwd.
Ik zou hen hun werk door andere kinderen laten beoordelen. Komt de boodschap over? Hoe sta je erbij? Is het boeieend?
Ik zou een Grafisch Ontwerper laten komen om de kids mee te nemen in de wereld van het presenteren.
Maak er een feestje van. Laat de kids elkaar beoordelen op diverse aspecten zoals
- was het informatief?
- was de presentatie boeiend?
- was het overzichtelijk en behapbaar
- was het tempo goed (niet te snel/langzaam)
- heeft het onderwerp je interesse gewekt?
- werden de feiten goed weergegeven?

- was er een gefundeerde eigen mening?

- welke bronnen en waarom?

- hebben ze duidelijk gemaakt waarom ze dit onderwerp interessant vonden?
Etc. dit zijn maar voorbeelden.

Ik zou het zo doen:

Nodig een Grafisch Ontwerper uit om over presentaties te praten en het proces naar de presentatie toe te begeleiden

Bied verschillende tools en presentatietechnieken aan (ook live, neem je hamster mee of een telescoop!)

Hou ns een spreekbeurt-avond voor bv. de ouders en presentatie-deskundigen, om feedback te geven.

Wat een droom… vliegen over de grote oceanen….. tegen beter weten in vertrouwen in jezelf….. land dat je ziet aan de horizon, terwijl je nog niet weet of dat je doel eigenlijk wel was….. de berichtjes die je stuurt aan je thuisfront: “Mam, ik heb het bereikt hoor! Nieuw Zeeland!” De Euforie als je dan weer in je thuisland landt, duizenden mense wuiven met vlaggetjes naar je…………..

Mooi hè? Iemand die een droom nastreefde…… er haar hele leven aan gaf… en uiteindelijk in een mysterie verdween.

Ik heb een visioen van een school, die als uitgangspunt heeft dat elk kind een zoektocht ingaat om zijn eigen leven vorm te geven, inhoud te geven, en tegelijk de samenleving waar hij deel van uitmaakt, te verrijken.

Ons huidige onderwijssysteem is teveel alleen maar geënt op het aanpassen aan “de” bestaande maatschappij. Begrijpelijk, want wat we “nu” weten leren we aan de jongere generatie. Maar het is niet meer adequaat. Hetbleidt op tot aangepaste mensen, die niet zo heel goed zwelfstandig kunnen nadenken, niet goed weten wat ze met hun toekomst aanmoeten. Toen er nog fabrieken bestonden was dat genoeg, Maar nu niet meer. De maatschappij verandert daar veel te snel voor. Wat we nu weten, is morgen alweer achterhaald. We moeten de kinderen toerusten vor de maatschappij van morgen, terwijl we daar allemaal nog niks van af weten!

Kan dat? Ja natuurlijk kan dat!

We moeten creativiteit, inventiviteit en heldenmoed aanmoedigen! Laat ze dromen!

Dat vereist heldenmoed. En tegelijkertijd hebben ze veel zekerheid en veiligheid nodig. Zo zijn kinderen.

http://www.ntinlpfoundation.nl/ Wees je Bewust van Jezelf!

http://bethechangenu.blogspot.com/ Realiseer je Droom!

http://twitter.com/soy_donna Creatiespiraal

http://www.innersuperhero.me/

Deel 2: pedegogische uitgangspunten

- Nieuwe Media zijn niet meer weg te denken, zeker voor kinderen die onze samenleving gaan vormgeven!

- de broodnodige zelfstandigheid van kinderen wordt tegengehouden

- de wereld is superdynamisch geworden!

Maatschappelijke vraagstukken zoals Milieu, Opwarming, Armoede, Vervuiling, Energie liggen voor onze neus! Geef de kinderen toegang tot deze “nieuwe” wereld die allang niet nieuw meer voor hen is! Laat hen hun eigen weg daarin vinden.
Maar geef hen tegelijk wel goede sturing en levenswijsheid om dit te duiden. Jullie levenswijsheid is goud waard. Geef het hen.

(met dank aan @helikon en @moravec)

Het gaat zo:
Ik kom langs op school met m’n camera. Een kind dat het leuk vindt, mag plaatsnemen achter de “10″ en ik vraag waarom hij/zij een 10 verdient. Het filmpje zet ik dan op Internet.

That’s all.

Hebt u interesse? Dan kunt u reageren door aan mij te mailen: lex.hupe@gmail.com en dan maken we een afspraak.